De publicatie

In 2030 viert de Orde van het Gulden Vlies, in 1430 gesticht door hertog Filips de Goede, haar zesde eeuwfeest. Dit boek, dat momenteel wordt voorbereid, zal zes eeuwen Europese geschiedenis opnieuw belichten vanuit het perspectief van de Orde.

Opgevat als naslagwerk, zal het ongeveer 400 pagina’s tellen, zo’n 120.000 woorden en een vierhonderdtal illustraties, waarvan vele nooit eerder gepubliceerd.

De rode draad

Het boek is opgebouwd rond de geopolitieke ambitie van Filips de Goede: een machtige Bourgondische staat die het oude koninkrijk Lotharingen zou herstellen en de Noordzee met de Middellandse Zee zou verbinden.

De keten van het Gulden Vlies was het voornaamste diplomatieke instrument van dat project. Samen met strategische huwelijken en, waar nodig, militair geweld bond ze de hoge adel aan de Bourgondische staat.

Het boek volgt die geschiedenis van de tijd waarin de Orde nog één geheel vormde tot de splitsing in een Oostenrijkse en een Spaanse tak, in het begin van de 18de eeuw. Beide takken bestaan nog altijd naast elkaar.

Datzelfde jaar bestaat het Koninkrijk België tweehonderd jaar. Het boek betoogt dat België geen kunstmatige schepping was van de grote mogendheden op de Conferentie van Londen, maar dat zijn wortels diep teruggaan op de eenwording van de Bourgondische gebieden.

Portret van Filips de Goede met een met edelstenen bezette kroon, een rode mantel en de keten van de Orde.
Filips de Goede, gekroond en met de keten van de Orde. Het opschrift luidt: “Bon duc Philippe qui institua l’Ordre de la Toison”.Beeld: Musée des Beaux-Arts de Dijon; photo Yelkrokoyade, Wikimedia Commons, public domain

Inhoud

De essays zullen de Orde volgen van haar Bourgondische oorsprong tot vandaag. Enkele thema’s:

15de eeuw
De Bourgondische staat van Filips de Goede en Karel de Stoute, en de Orde als middel om de hoge adel aan die staat te binden.
15de–16de eeuw
Het karakter van de Orde onder de Habsburgers, van Maximiliaan tot Karel V en Filips II.
16de–17de eeuw
Loyaliteitscrises tijdens de Opstand in de Nederlanden en de godsdienstoorlogen.
18de eeuw
De splitsing in een Oostenrijkse en een Spaanse tak na de dood van Karel II van Spanje in 1700.
Vroege 19de eeuw
Het napoleontische intermezzo.
19de–20ste eeuw
De plaats van de Orde in het Oostenrijks-Hongaarse Rijk.
Na 1918
Het voortbestaan van de Orde na de val van de monarchieën.
20ste eeuw
Het verzet van de Orde tegen het nationaalsocialisme.
Vandaag
De ontwikkeling tot verdienstorde in Spanje en tot dynastieke broederschap in Oostenrijk.

De redactie

  • René Vermeir

    Universiteit Gent

    Wetenschappelijk redacteur

  • Sonja Dünnebeil

    Oostenrijkse Academie van Wetenschappen, Wenen

    Wetenschappelijk redacteur

De uitgevers

Het boek wordt uitgegeven door Lannoo en Marot, in het kader van een internationaal uitgeversconsortium.

Onder leiding van de redacteuren werd een nauwgezet plan opgesteld van 15 thematische essays, geschreven door een twintigtal historici uit 9 Europese landen. De essays zullen steunen op het recentste onderzoek en richten zich in taal en stijl tot een breed, belezen publiek.

Halffiguurportret van Isabella van Portugal in een rijk brokaten gewaad, met een hoog hoofddeksel.
Isabella van Portugal, hertogin van Bourgondië. Atelier van Rogier van der Weyden. Los Angeles, J. Paul Getty Museum.Beeld: J. Paul Getty Museum, Open Content, public domain

Het boek

Wetenschappelijke essays zullen de weg van de Orde inbedden in de grote politieke, sociale, dynastieke en religieuze veranderingen die het continent hebben gevormd.

Uitvoering
Een rijk geïllustreerd kunstboek in groot formaat
Omvang
Ongeveer 400 pagina’s en 120.000 woorden
Illustraties
Ongeveer 400, waarvan vele nooit eerder gepubliceerd, uit particuliere en openbare collecties, waaronder de Keizerlijke Schatkamer in Wenen
Essays
15 thematische essays
Auteurs
Een twintigtal historici uit 9 Europese landen
Redactie
René Vermeir (Universiteit Gent) en Sonja Dünnebeil (Oostenrijkse Academie van Wetenschappen, Wenen)
Talen
Zes gelijktijdige edities: Duits, Engels, Spaans, Frans, Nederlands en Hongaars
Verschijning
Eind 2029

Zes talen

Het boek verschijnt gelijktijdig in zes talen: Duits, Engels, Spaans, Frans, Nederlands en Hongaars.

Een keten van de Orde, over de volle lengte uitgespreid; de gouden schakels lopen uit op het hangende vlies.
Keten van de Orde van het Gulden Vlies. München, Schatzkammer.Beeld: Photo Szilas, Wikimedia Commons, public domain